Cesar Vallejo

Un hombre está mirando a una mujer,

está mirándola inmediatamente,

con su mal de tierra suntuosa

y la mira a dos manos

y la tumba a dos pechos

y la mueve a dos hombres.

Pregúntome entonces,

oprimiéndomela enorme,

blanca, acérrima costilla:Y este hombre

¿no tuvo a un niño por creciente padre?

¿Y esta mujer, a un niño

por constructor de su evidente sexo?

Puesto que un niño veo ahora,

niño ciempiés, apasionado

enérgico;veo que no le ven

sonarse entre los dos, colear, vestirse;

puesto que los acepto,

a ella en condición aumentativa,

a él en la flexión del heno rubio.

unode vivir, sin volver ni uno

a temblar en la justa que venero:

¡Felicidad seguida

tardíamente

Y exclamo entonces, sin cesar ni

del Padre,del Hijo y de la Madre!

¡Instante redondo,familiar,

que ya nadie siente ni ama!

¡De qué deslumbramiento áfono, tinto,

se ejecuta el cantar de los cantares!

¡De qué tronco, el florido carpintero!

¡De qué perfecta axila, el frágil remo!

¡De qué casco, ambos cascos delanteros!

Quen matou a Inmaculada de Silva? Marina Mayoral

Etelvina de Silva, orfa de nacemento, educada en Madrid dende moi nova polo seu tío Alberte, durante o curso escolar e o verán que pasou en Brétema, na casa das súas tres tías avoas, descubre a súa vocación literaria. Axudada pola súa curmá Catara e por Juancho, un compañeiro do instituto con ansias de artista do que se namora, acometerá unha investigación no seu pasado familiar, que a levará a tratar de averiguar que sucedeu realmente aquela noite na casa familiar da Braña, onde hai tres décadas morreron Antón do Cañote, un fuxido, un loitador sen esperanza, e Inmaculada de Silva, unha antepasada, unha beleza, unha cazadora de primeira, a quen todos din que ela moito imita. Tras esta experiencia, Etel sabe que será escritora, a súa maneira de deixar unha pegada do seu paso polo mundo, ao tempo que se decata de que na literatura como no amor sempre hai cabos soltos

Piedra de sol . Preme

María Miramontes

María Miramontes Mato naceu en Guísamo (A Coruña) o 6 de abril de 1895. Aos 11 anos comezou a traballar nun dos varios obradoiros de costura da Coruña. De nova era xa unha activa participante dos núcleos republicanos femininos da cidade.Foi militante activa da Irmandade da Fala da Coruña. No mundo nacionalista coñecería ao seu home, o editor Ánxel Casal. O 25 de setembro de 1920 casou con el e entre os dous estabeleceron unha das primeiras tendas de venda de tecidos por retallos que existiu na cidade herculina.En 1931 trasládase a Compostela, onde Casal monta unha imprenta no número 20 da rúa das Hortas. Ela contribuía co seu oficio de modista a financiar o labor editorial, que dous anos máis tarde realizaríase no número 15 da rúa do Vilar, nun local que chegaría a ser emblemático para o galegismo.Após o golpe militar fascista e o asasinato do seu marido (alcalde de Santiago naquela altura), embarca para Bos Aires en novembro de 1936. En Arxentina retoma o seu oficio de modista e mantén moita relación coa familia Seoane.María morre o 17 de setembro de 1964..

Sgeún un etsduio de una uivenrsdiad ignlsea, no ipmotra el odren en el que las ltears etsán ersciats, la úicna csoa ipormtnate es que la pmrirea y la utlima ltera esétn ecsritas en la psioción cocrrtea. El rsteo peuden etsar toatlmnete mal y aún pordás lerelo sin pobrleams. Etso es pquore no lemeos cada ltera por sí msima, snio la paalbra en un tdoo. Presnoamelnte me preace icrneílbe.
La vreadd es que es bstantae couirso

Instrucciones para usar la bañera

La ducha es un elemento que esquina el baño, cerrado por la mámpara. La ducha sirve para la higiene humana. Dispone de manguera para agua y dos roscas para la temperatura.
Abrimos el grifo y regulamos la temperatura, en las roscas,mientras llega a los grados deseados nos desnudamos. Metemos un pie con cuidado y luego el otro de la misma manera. Nos echamos agua por todo el cuerpo, cuando estemos mojados nos echamos jabón y tras esto nos aclaramos.
Al acabar cerramos el grifo, las roscas, sacamos un pie, con cuidado y el otro de la otra manera y nos secamos

Rosalía de Castro, á procura dunha biografía documentada. Preme

As misteiras

Moitas das cigarreiras da Fabrica de Tabacos da Palloza e das misteiras da Fábrica de Fósforos de Castiñeiras vivían nas aforas da cidade como Olinda. Saían moi cedo, aínda noite, cos seus candís ou buxías para alumear os camiños. Aquelas fileiras luminosas ían converxendo. Orientábanse, víanse unhas a outras como carreiros de vagalumes na noite. Además de luminaria, aqueles carreiros en movemento levaban palabras. Construían murmurios, cancions ou noticias co aporte de cada buxía. As veces faltaba unha das luces, había un baleiro no camiño. unha falta na frase, no murmurio, na canción. Iso é que alguén desaparecera.

As irmás Touza Domínguez

Lola, Amparo e Xulia Touza Domínguez representan a milleiros de anónimas mulleres galegas que con discreción e xeneroso desinterese souberon axudar a quen precisou agocharse e fuxir clandestinamente do seu país en tempo de guerra. As tres axudaron con valentía e durante anos a un número indeterminado de persoas, entre elas moitas xudías e xudeus escapados do horror do nazismo durante os anos máis duros da Segunda Guerra Mundial. Chegaban en tren a Ribadavia desde Medina del Campo, vía Monforte. Por escuros e secretos camiños, as comprometidas irmás Touza souberon facer que alcanzasen as seguras terras portuguesas. Nos anos corenta estiveron no cárcere.Tres mulleres con carácter, que permaneceron solteiras e viviron sempre xuntas na pequena vila ourensá que as vira nacer. Alí gobernaban unha pequena cantina instalada nun quiosco ao lado da estación de ferrocarril da capital do Ribeiro. O negocio permitíalles recibir e atender as primeiras necesidades dos acabados de chegar. Algúns dos fuxidos pasaron días agochados na casa familiar que as irmás posuían no número 2 da rúa do xuíz Viñas. Desde alí escapaban ao país veciño coa axuda doutros dous participantes nesta clandestina rede de auxilio, eran o taxista Xavier Míguez O Calavera e o condutor dun coche de punto chamado Xosé Rocha Freixedo. Lola, Amparo e Xulia contaban ademais coa axuda de Ricardo Pérez Parada, toneleiro de profesión que estivera emigrado nos Estados Unidos e lles facía de tradutor.O 26 de xuño de 1966 faleceu a maior das irmás, Lola, sufriu un ataque ao corazón na cantina da estación. Quince anos despois, o 6 de febreiro de 1981, tocoulle a quenda a Amparo e ao pouco, o 6 de xuño de 1983, acompañounas Xulia.As chamadas Schindler galegas recibiron o pasado 7 de setembro unha homenaxe póstuma en Ribadavia. No acto, organizado pola Red Sefardí de España e polo centro de Estudos Medievais de Ribadavia, solicitouse a declaración das tres irmás como Xustas das Nacións, máximo recoñecemento do estado israelí a persoas que axudaron aos xudeus durante o Holocausto.

Nicolas Guillén

Con el círculo ecuatorial

ceñido a la cintura

como a un pequeño mundo,

la negra, la mujer nueva,

avanza en su ligera bata de serpiente.

Coronada de palmas

como una diosa recién llegada,

ella trae la palabra inédita,

el anca fuerte,la voz,

el diente, la mañana y el salto.

Chorro de sangre joven

bajo un pedazo de piel fresca,

y el pie incansable

para la pista profunda del tambor.

María Balteira

María Balteira foi unha muller galega que viviu na Idade Media. Foi a "soldadeira" máis famosa da nosa época medieval. As soldadeiras eran mulleres que estaban adscritas á corte e que tiñan como oficio cantar e bailar. Por este traballo pagábanlles unha soldada e de aquí vén o nome de soldadeira.
Sabemos que María alteira naceu en Betanzos, probablemente na localidade de Armea, e que frecuentou as cortes de Fernando II e maila de Afonso X.

Case tódolos datos que temos dela chegáronnos a través das cantigas medievais; así, María Balteira é a protagonista de quince cantigas de escarnio escritas por dez trobadores distintos, entre eles Pedro Amigo de Sevilla e Pedro de Ambroa, os dous de Betanzos, Pero da Ponte e mesmo de Afonso X O Sabio.

Luisa Rosado

Hasta hace poco tiempo la práctica de la partería no formaba parte del quehacer de la medicina, sino que era una práctica social y durante siglos fue la única actividad relacionada con la medicina realizada "fuera del ámbito doméstico en la que las mujeres tenían un papel hegemónico.

Estas médicas sin título aprendían unas de otras y se transmitían sus experiencias de madres a hijas o entre vecinas. Sus únicos estudios fueron la experiencia de los partos, propios y ajenos, aunque también recurrían a libros prestados por médicos amigos y en ocasiones asistían a clases de anatomía y de cirugía ya desde el siglo XVI ,también muchas de ellas practicaron la medicina junto a sus maridos o los sustituyeron después de su muerte hasta bien entrado el siglo XIX como en el caso de la matrona española Luisa Rosado, que también publicaría una serie de textos donde plasmaría sus experiencias y enseñanzas

Comadronas e aborteiras

Porque hoxe a boa da muller é comadre, mais tres meses antes viñera de aborteira (...) Milagres conseguira disimular coa saía e as enaguas e con unha faixa de la que lle daba varias voltas á roda do corpo. Calada, fuxidía, todo o día a traballar de costas, a cociñar, a facer as camas.

Leyendo a Lorca

..."Por el cielo va la luna

con un niño de la mano"......

"Dentro de la fragua lloran,

dando gritos los gitanos"...

Disfraz

Galliano; Arte, moda, disfraz.

!Qué bien escribe Gamoneda!

AMOR
Mi manera de amarte es sencilla:
te aprieto a mí
como si hubiera un poco de justicia en mi corazón
y yo te la pudiese dar con el cuerpo.
Cuando revuelvo tus cabellos
algo hermoso se forma entre mis manos.
Y casi no sé más. Yo sólo aspiro
a estar contigo en paz y a estar en paz
con un deber desconocido
que a veces pesa también en mi corazón.
Antonio Gamoneda

Victoria Ocampo

A ensaista arxentina naceu en Buenos Aires en 1890. A sua familia, dunha marcada tradición cultural, pertencia á alta sociedade. O fundador da familia Ocampo fora un galego conquistador que chegara a Santo Domingo na época dos Reis Católicos e por parte de nai, descendían dun dos fundadores da cidade de Buenos Aires. Cando era unha nena os seus pais instálanse na Francia. Desa época e da sua educación na Sorbona parten o seu respeito pola cultura europea e a sua vontade de introducila no clima social e cultural arxentino.
O seu primeiro libro, un estudo sobre a Divina Comedia de Dante Alighieri, publicouno aos 33 anos.
Victoria funda e financia cos seus propios fundos a revista Sur, cabeceira desde a que grandes personalidades da época se vinculaban á Arxentina e que deu coñecer a autores como Jorge Luis Borges, Juan Rulfo, Adolfo Bioy Casares ou Ernesto Sábato. Por aquel entón conertiuse na anfitriona de grandes persoeiros do ámbito cultural internacional (Ortega e Gasset, Rabindranath Tagore, André Malraux, Albert Camus... )
En 1953 estivo en prisión pola sua aberta oposicion ao goberno de Juan Domingo Perón. En 1967 convírtese en doutora honoris causa pola Universidade de Harvard. En 1976, baixo a dictadura militar do xeneral Videla, é nomeada membro da Academia Arxentina de Letras, convertíndose na primeira muller en ocupar ese lugar. En novembro de 1977 a xunta militar convoca ao Dialogo das Culturas organizado pola UNESCO, é entón cando Victoria concreta a doazón de "Villa Ocampo" (sede do encontro) ao organismo internacional.
Victoria Ocampo morre en San Isidro o 27 de xaneiro de 1979

TÚ PARA MÍ, YO PARA TI, BIEN MÍO

Después, cual lampo fugitivo y leve,

como soplo veloz,pasó el amor…,

la esencia de la vida…;mas… aún vivís los dos.
«Tú de otro, y de otra yo» ,

dijísteis luego.

¡Oh mundo engañador!

Ya no hubo noches de serena calma,brilló enturbiado el sol!…
¿Y aún, vieja encina, resististe?

¿Aún late,mujer, tu corazón?

No es tiempo ya de delirar,

no tornalo que por siempre huyó.
No sueñes, ¡ay!, pues que llegó el inviernofrío y desolador.

Huella la nieve, valerosa, y cante

enérgica tu voz.¡Amor,

llama inmortal, rey de la tierra,

ya para siempre, adiós!

TÚ PARA MÍ, YO PARA TI, BIEN MÍO

Tú para mí, yo para ti, bien mío

-murmurábais los dos-

«Es el amor la esencia de la vida,

no hay vida sin amor» .
¡Qué tiempo aquel de alegres armonías!…

¡Qué albos rayos de sol!…¡

Qué tibias noches de susurros llenas,

qué horas de bendición!
¡qué aroma, qué perfumes, qué belleza

en cuanto Dios crió,y cómo entre sonrisas murmurábais:

«¡No hay vida sin amor!»

Rosalía21

23-02-2009 No aniversario do nacemento da nosa poeta máis senlleira, o espectáculo poético-musical "Rosalía 21", o libro que con este título publican Xerais e Cultura e as actividades da Fundación lembran a autora de “Follas novas”.

Entroido

Na vila limiá de Xinzo de Limia atopamos un dos tres vértices, xunto a Laza e Verín, do triángulo do Entroido galego. Nesta vila limiá, máis de 3.000 vexigas de vaca inchadas aparvan cada ano, co seu rozamento constante, aos asiduos a unha festa declarada de Interese Turístico Nacional. Pero a crise económica parece afectar á milenaria tradición: a venda, a 5 ou 6 euros a peza, dos aparellos urinarios non responde igual que outras tempadas. Na foto, Antonio Gómez, un dos poucos proveedores de vejiga da Limia.

María Victoria Piñeiro

La remera cuyo caso forzó a la Federación Española a admitir que una mujer pueda gobernar como timonel un bote de hombres, la gallega María Victoria Piñeiro , de la SDR Astillero, se proclamó anoche campeona del mundo en su categoría en el Mundial de Remo Ergómetro celebrado en Boston (EEUU).

María Soliña (Cangas de Morrazo S.XVI-XVII)

Inmortalizada en numerosas cantigas. Era posuidora de “dereitos de presentación” en capelas e feligresías de Aldán e Moaña, e por tanto capaz para propoñer novo titular da igrexa e participar nos seus beneficios; por iso foi denunciada ó Tribunal do Santo Oficio, acusada de bruxería, coa finalidade de conquerir a confiscación dos seus bens e a súa posterior apropiación polos denunciantes, nobres da comarca que se empobreceran a consecuencia da invasión de corsarios turcos que asolou o Morrazo no ano 1617, e utilizaron masiva e indiscriminadamente estas denuncias para recuperar o seu nivel social e económico. María Soliña entrou nos cárceres segredos da Inquisición en 1621; o proceso foi dirixido a demostrar que tiña poderes demoníacos capaces de provocar incontables males e que entregara a súa alma ó diaño. Sometida a un terrible suplicio físico e psicolóxico, asegurou que era bruxa desde había vinte anos e que fixera actos nefandos co demo que se lle aparecía con corpo de home; pero mentres declaraba iso lle suplicaba clemencia ó Tribunal e proclamaba o seu arrepentimento manifestando que nunca renegara do Corazón de Noso Señor máis ca de palabra. O 23 de xaneiro de 1622 chegou por fin a sentencia; foi condenada coa confiscación dos seus bens e obrigada a levar hábito penitencial durante medio ano. Cando isto ocorreu tiña xa 70 anos. Malia estes sucesos é recordada como unha pobre e desgraciada muller reflexo dos sofrimentos do pobo, e así se transmite no cantar: “Ai que soíña quedaches, María, María Soliña

María Moliner, aragonesa, claro

Gran lexicógrafa española. En 1966 publicó su Diccionario del uso del español , escribió sóla con su propia mano, en esa mesa y en esas condiciones que vemos en la fotografía. Murió en 1881, su diccionario sigue gozando de gran prestigio.

La Fundación; Fábula en dos tiempo

El fondo de cualquier problema dramático es siempre...el de la lucha del hombre , con sus limitaciones, por la libertad

Carnaval

¿Quién eres tú dime luego?
Que quiero aprender este juego
Que quiero morir en tus brazos
Que quiero quemarme en tu fuego
yo soy el que ronda, poeta y cantor
mi tiempo y mi vida y buscar el amor
yo tengo un pandero. Me gusta cantar
yo nado en dinero. No tengo un real.
Tú reina del baile, yo no sé bailar
yo modestilla aparte nací para sembrar
yo soy tan pequeña mi tiempo pasó
yo soy Colombina yo soy Pierrot

Sirvientas

Manuela cocinaba para doña Mariana y Aurora servía de doncella, y no podía ver a su ama porque le obligaba a vestirse de negro, con cofia y delantal, como en las capitales, sin que pudiera quitárselos cuando salía a la calle, y así todo el mundo conocía que era sirvienta.

Pescantina

O pai no mar. A nai, pescantina. Indo a vender, pariu soa, nunha corredoira, e pousou a crianza no máis mol. Entre meigas, xurelos, sardiñas, cariocas e doncelas. A súa nai saía moi cedo da lonxa do Muro e ía rogar peixe barato polas aldeas dos arredores.

O Entroido de Xinzo

Hoxe en día, o entroido de xinzo de Limia conta co ciclo máis longo de España e un dos mais longos do Mundo posto que dura 5 semanas: Domingo Fareleiro, Domingo Oleiro (celebracións exclusivas desta vila), Domingo Corredoiro, Domingo, Luns e Martes de Entroido e Domingo de Piñata. Na zona de Laza celébrase tamén o Luns de Farrapos onde se convoca na praza unha guerra de trapos empapados ou embarrados, ao xeito dunha guerra de tartas, de todos contra todos. Unha vez terminada, os participantes nútrense coa tradicional "cachucha", "bica" e "licor café".

Carnaval 2009

¿Quién eres tú?
Si te gusto adivina quien soy.
Los dos enmascarados indagan
en su enamorado pregúntamelo así.

As aguadeiras de San Andrés e Fama

Na fonte se Santa Margarida tomou un grolo de auga. Era un rito obrigado. Arturo da Silva dicía que era a mellor auga da Coruña . Había mulleres con sellas e rapaces con porróns. El só quería un grolo e deixáronlle paso para que usara un picho. Pareceulle tamén que calaran de súpeto. A auga , non. A auga cantigaba o seu tango.

Pasa, pasati.

Enxugou a cara co dorso da man e deu as grazas. Foi entón cando os outros falaron.

YACARÉS Y SURUBÍS EN NUESTRA BIBLIOTECA.

Este viernes, 20 de febrero, la poderosa capacidad narrativa de Horacio Quiroga ha ocupado un tiempo en nuestra biblioteca: un grupo de alumnas de 1º de ESO ha transportado a sus compañeros de nivel, con la lectura del cuento La guerra de los yacarés , a la selva amazónica.

El relato presenta al hombre amenazando el equilibrio natural de la selva: los yacarés no permitirán esa intrusión y actuarán, ayudados por el surubí ( un tipo de pez ) defendiendo lo que es suyo.

El mensaje, como en otros Cuentos de la selva, está claro: el carácter destructor de la violencia y de la falta de diálogo y una llamada a reflexionar sobre la incursión del hombre en la naturaleza.

Las imágenes ( en Power Point) y el sonido nos han acompañado a través de la narración: hasta nuestro próximo viaje.

Pantallas Xenerais
boteiros cigarróns correos
Merdeiros Murrieiros irrios
Felos peliqueiros charrúas
Choqueiros Carautas Vergallerios damas máscaras galáns troteiros madamitos madamitas

TODOS OS ENTROIDOS DE GALICIA, Preme no título

Entroido, Curtis 2009

A Zamorana

En realidade A Zamorana non é unha esmoleira. Ten un traballo só pago con propinas, pero moi importante para a cidade.(...) A muller mendiga é unha vixía. Cando se achega algún trasatlántico, ela baixa pola rua da Torre e vai dando aviso puntual de que o barco está a chegar. E é moita vida que da un trasatlántico. A voz da Zamorana soa como unha rouca buguina. Hai barco, señor Ferreiro, hai barco. Hai barco, señor Ben, hai barco. Hai barco.

Biografía de María Casares

A primeira versión en galego das memorias de María Casares sairá á luz a mediados de marzo. Baixo o título Residente Privilexiada, a editorial Trifolium publicará a autobiografía da actriz galega dentro da colección Contextos.
A actuación sempre foi o eixo central da existencia da filla de Casares Quiroga, e isto queda patente nas súas memorias: "A miña patria é o teatro, e o meu país de orixe a España refuxiada. Solteira. Un papel secundario na película Os nenos do paraíso, de Marcel Carné, supuxo o seu salto ó cinema, e pouco despois -en 1944- protagonizou As damas do bosque de Boloña, de Robert Bresson. Con apenas vinte anos, a actriz comeza a acadar fama en todo París, para converterse co tempo nunha celebridade en Francia. Foi alí onde desenvolveu integramente a súa carreira profesional, dentro dun universo cultural alleo ó propio no que se convertiu, nas súas propias palabras, nunha "residente privilexiada".

Chico Buarque de Holanda

Quién me ve siempre, parado,
distante, creyendo que no sé bailar,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval;
sólo estoy viendo, sabiendo,
sintiendo, escuchando y no sé bailar,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval.
Veo las piernas de porcelana
de la chica que pasa y no puedo tocar,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval;
cuánto tiempo hace que deseo su beso
mojado de maracujá,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval.
Y el que me ofende humillando, pisando, pensado
que voy a aguantar,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval;
y el que me ve apenado en la vida
pensando que todo me da igual,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval.
Veo la aurora del día, surgiendo,
pidiéndole a todos cantar,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval;
tengo tanta alegría, trazada, escondida, que quiero gritar,
me estoy guardando para cuando llegue el carnaval

A vendedora de xornais

Oíra o cantar dun cego. Mais nunca a unha moza rogar con noticias frescas.

Que? Vas levalos todos? E a el deulle un chouto o corpo enteiro. Non estaba preparado para o trato cunha vendedora de noticias. Era case unha nena, ben que se vía, doce ou trece anos o máis, pero o seu falar era o du unha muller con arrinque. Era un falar que lle defendía o corpo, cunha vestidura moi semellante á das pescantinas que andaban pola contorna. Secadra tamen nalgun intre vendería peixe. Se cadra, se non fora sorprendido tan axiña, Antonio Vidal podería chegar a ver peixes naquel cesto. Un cesto que podería levar amorodos e cereixas, ourizos de mar e sardiñas, segundo a tempada. Mais agora rogaba con noticias. Era un falar cantado que facía da pequena vendedora o centro da cidade.

María Antonia Dans. Unha pintora na busca do naturalismo

Naceu na localidade coruñesa de Oza dos Ríos, aínda que sendo moi nena foi levada a Curtis. Estes anos de xuventude que pasa no medio rural do interior de Galicia están marcados polas sensacións, as cores e as experiencias xuvenís vividas entre as carballeiras e os pastos, que inflúen sobre a personalidade da pintora e especialmente na súa traxectoria artística. Aínda que orgullosa destas orixes, isto non impediu que María Antonia fose unha muller adiantada ao seu tempo, capaz de asumir o reto dunha modernidade e unha independencia que apenas se lle permitía a unha muller no panorama da posguerra española. En 1952, se traslada a Madrid, onde vai residir xa de xeito definitivo, o que alterna con exposicións e tempadas en Galicia. Este traslado, que supuxo un novo período de contactos e amizades co mundo artístico madrileño, non a vai afastar dunha temática profundamente enraizada en Galicia, nas imaxes da súa campiña e o casarío, das labouras do campo e das pequenas tendas da aldea: dunha paisaxe e duns paisanos que se insiren na natureza e que é tratado como unha máis das formas naturais. Da obra de María Antonia Dans, que acada a súa plenitude na década dos setenta, chama a atención precisamente a intensidade do seu cromatismo, o puro soporte debuxístico dos seus cadros cunha elementalidade formal un tanto naif e primitiva.

A leiteira

AS LEITEIRAS DE ARTEIXO TODOS OS DÍAS Á CORUÑA

María Míguez, durante moitos anos leiteira, pasoo o seu aficio á súa irmá e ás súas fillas maiores Marisa e Carmen, despues foi labradora e vendedora dos seus produtos. Feita de materia verbal ,destacaba a súa marabillosa capacidade narrativa (na linea do realismo máxico)

María Barbeito Cerviño

Estudou na Escola Normal da Coruña, obtendo o nº 1 do seu promoción. Encomendóuselle a responsabilidade da Escola Dá Garda, na que naquel momento estudaban os párvulos. Contratou a José Baldomir para que impartiese o ensino musical e defendeu a superación das clases sociais e a introdución da lingua galega nas escolas. Fundou institucións benéficas como "O neno descalzo", "O comedor e ropero Dá Garda" e apoiou outras como "As Colonias Escolares para nenos pretuberculosos", "Pinga de Leite", "Cásaa Berce" e "As Cantinas Escolares Concepción Arenal". En 1912 puxo en marcha a "Festa da Flor" para recaudar fondos con destino aos tuberculosos. Nenos e mozos solicitaban unha achega aos transeúntes e a cambio dábanlles unha flor. Dous anos despois a súa campaña recibiu o respaldo de réinaa Vitoria Eugenia. Esta "Festa da Flor" foi o que máis tarde converteuse na "Festa da Banderita" da Cruz Vermella.

Carnaval, Jairo Guzmán

Este carnaval
ganó la batalla
esparció espigas
del oro del trigo intangible
que reluce entre lo que no se ve
¿Qué no se ve?
El fotógrafo
Digamos que no se ve
el sonido del verde
excepto si percibes su olor
El óleo verde huele a trementina
y el verde ¿a qué huele?
Si vamos por las rutas del verde
volvemos al carnaval
Eso es posible por la incesante necesidad
que el verde tiene del rojo
En este carnavalel sacrificio consiste en derramarla leche del misterio en los pechos de los niños asesinados
A este carnaval sólo asisten las huestesde los Libertinos del Rayo danzantes al ritmo de la palabra no dicha sólo aprehensible por el eros de los objetos
Y la música todo lo conectaa partir de abismos de silencio que todo lo pueblan para que el ruido dance y sea la músicade lo que se desvanece por fricción pero que resucita en roce universal
En este carnaval la música es médula y el alcohol una doncellita de oro a quien no la salpica la sangre de los masacrados sino el polvo solar del delirio
Para este carnaval sus nociones son dadas viviendo en las moradas del relámpago donde canta la espiga del oro imposible
Serás guerrero cuando veas fluir el oro de las lágrimas

As cigarreiras da Coruña

Con catorce anos comezou a traballar como cigarrera na Fábrica de Tabacos da coruña, un oficio que herdou da súa avóa, A Chíchara, que mantivo o seu emprego como cigarrera durante os primeiros anos da industria tabacalera, no século XIX. Cando corrían xa os anos 60, Dores, xa viuda, decidiu retirarse da vida na fábrica. Din dela que o que a fixo tan longeva , vivió 104 anos, foi a súa mala relación cos médicos, o seu carácter divertido e o seu gusto pola boa e a longa vida. Máis de cen anos logo de empezar a respirar, Dores Cedo, Lola, como a coñecían os veciños no barrio, foise de Eirís, pero queda aínda, no recordo dos que coñeceron á cigarrera máis longeva da cidade, a música e o sorriso que a acompañaron durante o seu paso pola vida da cidade.

Palabras de amor

Entroido de Elina Wechsler

O Entroido estoupa en cores
Un home baila ca morte no centro da pista,
leva nos brazos un esqueleto e todos miran, ríen e sospeitan.