Blog da Biblioteca do IES de Curtis: Economía
Mostrando entradas con la etiqueta Economía. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Economía. Mostrar todas las entradas

9/4/13

Vaise J.L. Sampedro

José Luis Sampedro, de 96 anos de idade, faleceu o domingo.
"El quería morrer como viviu: discretamente", explica o seu ámbito.



Ver máis en  eldiario.es

5/12/12

Los amos del mundo


"Unha análise rigorosa dos mecanismos en que se basea o poder da banca e dos grupos económicos que dominan o mundo, e a explicación con palabras sinxelas dos segredos dunha globalización financeira insolidaria e irracional"

Vicenç Navarro foi Catedrático de Economía Aplicada na Universidade de Barcelona e actualmente é Catedrático de Ciencias Políticas e Sociais na Universidade Pompeu Fabra (Barcelona, España). Nesta entrevista preséntanos o seu libro escrito conxuntamente con Juan Torres, onde pon en xaque a concentración do poder económico en mans das elites financeiras para manipular os mecanismos da economía ao servizo dos seus intereses: os intereses do terrorismo financeiro.

Vía attac.tv

28/11/12

Un millón de mozos na xeración perdida



O sistema económico español conta con institucións ineficientes desde hai décadas. Estas ineficiencias non só estaban ocultas baixo os efectos dunha burbulla inmobiliaria como a que vivimos, senón que ademais resultaban idóneas para que se continuará inflando o ladrillazo. O sistema fiscal, que gravaba a compravenda de vivendas, era perfecto para recadar baixo a burbulla inmobiliaria, o que nos permitiu ter os primeiros superávit fiscais desde a democracia (nos anos 2005, 2006 e 2007). A contratación temporal abusiva era perfecta para construír casas, o que nos permitiu alcanzar por primeira vez unha taxa de paro inferior á media europea (por baixo do 8%). E así, suma e segue. A realidade é que, tras explotar a burbulla, as reformas pendentes seguen estando onde estaban. fose mellor facelas antes, pois agora non só temos que afrontar esas reformas para modernizar o país, senón tamén temos que reparar as "desfeitas" que a burbulla provocou.

Hoxe quérome centrar no que desde o meu punto de vista é o maior reto que temos por diante: reparar o capital humano danado por culpa da burbulla inmobiliaria. Todo o mundo fala da necesidade de limpar os balances bancarios, inxectando neles capital, para que poida volver fluír o crédito. Pero, que sucede co capital humano danado durante a crise? Quen o repara?

Durante a burbulla inmobiliaria, moitos mozos abandonaron os estudos de forma prematura, sen ter nin sequera completado o ensino obrigatorio, para traballar no sector da construción. Agora, unha vez picada a burbulla, fóronse ao paro e atópanse cun capital humano insuficiente para poder reconducir a súa vida laboral a outro sector distinto con mellor futuro.

Cantos son estes mozos en paro e sen formación? Se miramos aos datos da última EPA (terceiro trimestre 2012), atopámonos que existen 926.007 mozos menores de 29 anos que non completaron os estudos obrigatorios. Pero o que é máis grave: deles, hai 808.040 que non están levando a cabo ningunha acción formativa, xa sexa na educación regulada ou non regulada. Non esquezamos que sen a formación básica é moi difícil que consigan atopar un traballo.

Os datos son desalentadores, máxime se temos en conta que o tempo aquí é crucial. Cantos máis meses estean en paro e sen formarse, máis difícil será a súa reciclaxe profesional. Ou actuamos con rapidez e determinación ou é posible que moitos deles perdámolos para sempre.

Non hai gasto máis produtivo que investir no capital humano de todos estes mozos. Se con iso conseguimos mellorar a súa empregabilidade, imaxinen o efecto sobre o seu salario ao longo de toda a súa vida laboral. Todo iso é que o nosa economía vai perder se non o facemos.

Para concluír, quero facer unha reflexión, recoñezo que algo ventaxista. É posible que nunhas semanas cando se anuncie (se é que se fai) a non revalorización das pensións coa inflación de novembro, todo o mundo sentirase moi indignado, encheranse portadas dos xornais, encheranse os debates de voces clamando xustiza, as radios, as televisións... Pero mentres tanto, levamos xa cinco anos de crises e ninguén fai nada para solucionar o problema deste millón de mozos, que corre o risco de converterse nunha auténtica xeración perdida. Por que ocorre isto? Non o sei: quizá porque son novos.

Artigo publicado por J. Ignacio Conde Ruiz en el diario.es o 28/11/2012

23/10/12

No es economía, es ideología


¿Qué proponemos? Frente a los recortes reactivación, reformas frente a contra reformas. En definitiva, poner el pensamiento económico al servicio de los ciudadanos. 

En "No es economía, es ideología", Economistas frente a la crisis denuncia a manipulación da economía para xustificar políticas que non se compadecen co interese xeral, que só serven como instrumento dun gran proxecto político liderado por Alemaña que se chama "depreciación interna", que a realidade refuta como solución solvente para saír da crise  sen deteriorar o modelo de Estado de Benestar que fundamenta a cohesión interna da Unión Europea e á Unión Europea mesma. Este libro, no que participaron diferentes economistas, membros de EFC, especializados nos temas polos que discorre o libro, analiza a crise nas súas manifestacións máis relevantes e propón alternativas e reformas concretas naqueles aspectos críticos para unha recuperación da nosa economía que non ignore os intereses da cidadanía. A iniciativa de EFC, con esta publicación, insérese no seu empeño de pór o pensamento económico ao servizo dos cidadáns reivindicando a Economía como unha ciencia social que carece de sentido senón serve ao benestar e ao progreso.

20/5/12

¡ACABAD YA CON ESTA CRISIS! - Paul Krugman

Paul Krugman, Premio Nobel de Economía en 2008, escribiu un libro realmente extraordinario en que as causas da actual crise económica, os motivos que conducen a que sigamos sufrindo hoxe as súas consecuencias e a forma de saír dela, recuperando os postos de traballo e os dereitos sociais ameazados polos recortes, explícanse cunha claridade e sinxeleza que calquera pode, e debería, entender.

"Nacións ricas en recursos, talento e coñecementos - os ingredientes necesarios para alcanzar a prosperidade e un nivel de vida decente para todos - atópanse nun estado de intenso sufrimento". Como chegamos a esta situación? E, sobre todo, como podemos saír dela? Krugman expón estas cuestións coa súa habitual lucidez e ofrécenos a evidencia de que unha pronta recuperación é posible, se os nosos dirixentes teñen a claridade intelectual e a vontade política de acabar xa con esta crise.

27/11/11

El imperio del consumo - Eduardo Galeano

El derecho al derroche, privilegio de pocos, dice ser la libertad de todos. Esta civilización no deja dormir a las flores, ni a las gallinas, ni a la gente. En los invernaderos, las flores están sometidas a luz continua, para que crezcan más rápido. En la fábricas de huevos, las gallinas también tienen prohibida la noche. Y la gente está condenada al insomnio, por la ansiedad de comprar y la angustia de pagar.

La explosión del consumo en el mundo actual mete más ruido que todas las guerras y arma más alboroto que todos los carnavales. Como dice un viejo proverbio turco, quien bebe a cuenta, se emborracha el doble.

La parranda aturde y nubla la mirada; esta gran borrachera universal parece no tener límites en el tiempo ni en el espacio. Pero la cultura de consumo suena mucho, como el tambor, porque está vacía; y a la hora de la verdad, cuando el estrépito cesa y se acaba la fiesta, el borracho despierta, solo, acompañado por su sombra y por los platos rotos que debe pagar.

La expansión de la demanda choca con las fronteras que le impone el mismo sistema que la genera. El sistema necesita mercados cada vez más abiertos y más amplios, como los pulmones necesitan el aire, y a la vez necesita que anden por los suelos, como andan, los precios de las materias primas y de la fuerza humana de trabajo. El sistema habla en nombre de todos, a todos dirige sus imperiosas órdenes de consumo, entre todos difunde la fiebre compradora; pero ni modo: para casi todos esta aventura comienza y termina en la pantalla del televisor. La mayoría, que se endeuda para tener cosas, termina teniendo nada más que deudas para pagar deudas que generan nuevas deudas, y acaba consumiendo fantasías que a veces materializa delinquiendo.

El derecho al derroche, privilegio de pocos, dice ser la libertad de todos. Dime cuánto consumes y te diré cuánto vales. Esta civilización no deja dormir a las flores, ni a las gallinas, ni a la gente. En los invernaderos, las flores están sometidas a luz continua, para que crezcan más rápido. En la fábricas de huevos, las gallinas también tienen prohibida la noche. Y la gente está condenada al insomnio, por la ansiedad de comprar y la angustia de pagar. Este modo de vida no es muy bueno para la gente, pero es muy bueno para la industria farmacéutica.

EEUU consume la mitad de los sedantes, ansiolíticos y demás drogas químicas que se venden legalmente en el mundo, y más de la mitad de las drogas prohibidas que se venden ilegalmente, lo que no es moco de pavo si se tiene en cuenta que EEUU apenas suma el cinco por ciento de la población mundial.

«Gente infeliz, la que vive comparándose», lamenta una mujer en el barrio del Buceo, en Montevideo. El dolor de ya no ser, que otrora cantara el tango, ha dejado paso a la vergüenza de no tener. Un hombre pobre es un pobre hombre. «Cuando no tenés nada, pensás que no valés nada», dice un muchacho en el barrio Villa Fiorito, de Buenos Aires. Y otro comprueba, en la ciudad dominicana de San Francisco de Macorís: «Mis hermanos trabajan para las marcas. Viven comprando etiquetas, y viven sudando la gota gorda para pagar las cuotas».

Invisible violencia del mercado: la diversidad es enemiga de la rentabilidad, y la uniformidad manda. La producción en serie, en escala gigantesca, impone en todas partes sus obligatorias pautas de consumo. Esta dictadura de la uniformización obligatoria es más devastadora que cualquier dictadura del partido único: impone, en el mundo entero, un modo de vida que reproduce a los seres humanos como fotocopias del consumidor ejemplar.

El consumidor ejemplar es el hombre quieto. Esta civilización, que confunde la cantidad con la calidad, confunde la gordura con la buena alimentación. Según la revista científica The Lancet, en la última década la «obesidad severa» ha crecido casi un 30 % entre la población joven de los países más desarrollados. Entre los niños norteamericanos, la obesidad aumentó en un 40% en los últimos dieciséis años, según la investigación reciente del Centro de Ciencias de la Salud de la Universidad de Colorado. El país que inventó las comidas y bebidas light, los diet food y los alimentos fat free, tiene la mayor cantidad de gordos del mundo. El consumidor ejemplar sólo se baja del automóvil para trabajar y para mirar televisión. Sentado ante la pantalla chica, pasa cuatro horas diarias devorando comida de plástico.

Triunfa la basura disfrazada de comida: esta industria está conquistando los paladares del mundo y está haciendo trizas las tradiciones de la cocina local. Las costumbres del buen comer, que vienen de lejos, tienen, en algunos países, miles de años de refinamiento y diversidad, y son un patrimonio colectivo que de alguna manera está en los fogones de todos y no sólo en la mesa de los ricos. Esas tradiciones, esas señas de identidad cultural, esas fiestas de la vida, están siendo apabulladas, de manera fulminante, por la imposición del saber químico y único: la globalización de la hamburguesa, la dictadura de la fast food. La plastificación de la comida en escala mundial, obra de McDonald's, Burger King y otras fábricas, viola exitosamente el derecho a la autodeterminación de la cocina: sagrado derecho, porque en la boca tiene el alma una de sus puertas.

El campeonato mundial de fútbol del 98 nos confirmó, entre otras cosas, que la tarjeta MasterCard tonifica los músculos, que la Coca-Cola brinda eterna juventud y que el menú de McDonald's no puede faltar en la barriga de un buen atleta. El inmenso ejército de McDonald's dispara hamburguesas a las bocas de los niños y de los adultos en el planeta entero. El doble arco de esa M sirvió de estandarte, durante la reciente conquista de los países del Este de Europa. Las colas ante el McDonald's de Moscú, inaugurado en 1990 con bombos y platillos, simbolizaron la victoria de Occidente con tanta elocuencia como el desmoronamiento del Muro de Berlín.
Un signo de los tiempos: esta empresa, que encarna las virtudes del mundo libre, niega a sus empleados la libertad de afiliarse a ningún sindicato. McDonald's viola, así, un derecho legalmente consagrado en los muchos países donde opera. En
1997, algunos trabajadores, miembros de eso que la empresa llama la Macfamilia, intentaron sindicalizarse en un restorán de Montreal en Canadá: el restorán cerró. Pero en el 98, otros empleados de McDonald's, en una pequeña ciudad cercana a Vancouver, lograron esa conquista, digna de la Guía Guinness.

Las masas consumidoras reciben órdenes en un idioma universal: la publicidad ha logrado lo que el esperanto quiso y no pudo. Cualquiera entiende, en cualquier lugar, los mensajes que el televisor transmite. En el último cuarto de siglo, los gastos de publicidad se han duplicado en el mundo. Gracias a ellos, los niños pobres toman cada vez más Coca-Cola y cada vez menos leche, y el tiempo de ocio se va haciendo tiempo de consumo obligatorio. Tiempo libre, tiempo prisionero: las casas muy pobres no tienen cama, pero tienen televisor, y el televisor tiene la palabra. Comprado a plazos, ese animalito prueba la vocación democrática del progreso: a nadie escucha, pero habla para todos. Pobres y ricos conocen, así, las virtudes de los automóviles último modelo, y pobres y ricos se enteran de las ventajosas tasas de interés que tal o cual banco ofrece.

Los expertos saben convertir a las mercancías en mágicos conjuntos contra la soledad. Las cosas tienen atributos humanos: acarician, acompañan, comprenden, ayudan, el perfume te besa y el auto es el amigo que nunca falla. La cultura del consumo ha hecho de la soledad el más lucrativo de los mercados. Los agujeros del pecho se llenan atiborrándolos de cosas, o soñando con hacerlo. Y las cosas no solamente pueden abrazar: ellas también pueden ser símbolos de ascenso social, salvoconductos para atravesar las aduanas de la sociedad de clases, llaves que abren las puertas prohibidas. Cuanto más exclusivas, mejor: las cosas te eligen y te salvan del anonimato multitudinario. La publicidad no informa sobre el producto que vende, o rara vez lo hace. Eso es lo de menos. Su función primordial consiste en compensar frustraciones y alimentar fantasías: ¿En quién quiere usted convertirse comprando esta loción de afeitar?

El criminólogo Anthony Platt ha observado que los delitos de la calle no son solamente fruto de la pobreza extrema. También son fruto de la ética individualista. La obsesión social del éxito, dice Platt, incide decisivamente sobre la apropiación ilegal de las cosas. Yo siempre he escuchado decir que el dinero no produce la felicidad; pero cualquier televidente pobre tiene motivos de sobra para creer que el dinero produce algo tan parecido, que la diferencia es asunto de especialistas.

Según el historiador Eric Hobsbawm, el siglo XX puso fin a siete mil años de vida humana centrada en la agricultura desde que aparecieron los primeros cultivos, a fines del paleolítico. La población mundial se urbaniza, los campesinos se hacen ciudadanos. En América Latina tenemos campos sin nadie y enormes hormigueros urbanos: las mayores ciudades del mundo, y las más injustas. Expulsados por la agricultura moderna de exportación, y por la erosión de sus tierras, los campesinos invaden los suburbios. Ellos creen que Dios está en todas partes, pero por experiencia saben que atiende en las grandes urbes. Las ciudades prometen trabajo, prosperidad, un porvenir para los hijos. En los campos, los esperadores miran pasar la vida, y mueren bostezando; en las ciudades, la vida ocurre, y llama. Hacinados en tugurios, lo primero que descubren los recién llegados es que el trabajo falta y los brazos sobran, que nada es gratis y que los más caros artículos de lujo son el aire y el silencio.

Mientras nacía el siglo XIV, fray Giordano da Rivalto pronunció en Florencia un elogio de las ciudades. Dijo que las ciudades crecían «porque la gente tiene el gusto de juntarse». Juntarse, encontrarse. Ahora, ¿quién se encuentra con quién? ¿Se encuentra la esperanza con la realidad? El deseo, ¿se encuentra con el mundo? Y la gente, ¿se encuentra con la gente? Si las relaciones humanas han sido reducidas a relaciones entre cosas, ¿cuánta gente se encuentra con las cosas?

El mundo entero tiende a convertirse en una gran pantalla de televisión, donde las cosas se miran pero no se tocan. Las mercancías en oferta invaden y privatizan los espacios públicos. Las estaciones de autobuses y de trenes, que hasta hace poco eran espacios de encuentro entre personas, se están convirtiendo ahora en
espacios de exhibición comercial.

El shopping center, o shopping mall, vidriera de todas las vidrieras, impone su presencia avasallante. Las multitudes acuden, en peregrinación, a este templo mayor de las misas del consumo. La mayoría de los devotos contempla, en éxtasis, las cosas que sus bolsillos no pueden pagar, mientras la minoría compradora se somete al bombardeo de la oferta incesante y extenuante. El gentío, que sube y baja por las escaleras mecánicas, viaja por el mundo: los maniquíes visten como en Milán o París y las máquinas suenan como en Chicago, y para ver y oír no es preciso pagar pasaje. Los turistas venidos de los pueblos del interior, o de las ciudades que aún no han merecido estas bendiciones de la felicidad moderna, posan para la foto, al pie de las marcas internacionales más famosas, como antes posaban al pie de la estatua del prócer en la plaza. Beatriz Solano ha observado que los habitantes de los barrios suburbanos acuden al center, al shopping center, como antes acudían al centro. El tradicional paseo del fin de semana al centro de la ciudad, tiende a ser sustituido por la excursión a estos centros urbanos. Lavados y planchados y peinados, vestidos con sus mejores galas, los visitantes vienen a una fiesta donde no son convidados, pero pueden ser mirones. Familias enteras emprenden el viaje en la cápsula espacial que recorre el universo del consumo, donde la estética del mercado ha diseñado un paisaje alucinante de modelos, marcas y etiquetas.

La cultura del consumo, cultura de lo efímero, condena todo al desuso mediático. Todo cambia al ritmo vertiginoso de la moda, puesta al servicio de la necesidad de vender. Las cosas envejecen en un parpadeo, para ser reemplazadas por otras cosas de vida fugaz. Hoy que lo único que permanece es la inseguridad, las
mercancías, fabricadas para no durar, resultan tan volátiles como el capital que las financia y el trabajo que las genera. El dinero vuela a la velocidad de la luz: ayer estaba allá, hoy está aquí, mañana quién sabe, y todo trabajador es un desempleado en potencia. Paradójicamente, los shoppings centers, reinos de la fugacidad, ofrecen la más exitosa ilusión de seguridad. Ellos resisten fuera del tiempo, sin edad y sin raíz, sin noche y sin día y sin memoria, y existen fuera del espacio, más allá de las turbulencias de la peligrosa realidad del mundo.

Los dueños del mundo usan al mundo como si fuera descartable: una mercancía de vida efímera, que se agota como se agotan, a poco de nacer, las imágenes que dispara la ametralladora de la televisión y las modas y los ídolos que la publicidad lanza, sin tregua, al mercado. Pero, ¿a qué otro mundo vamos a mudarnos? ¿Estamos todos obligados a creernos el cuento de que Dios ha vendido el planeta a unas cuantas empresas, porque estando de mal humor decidió privatizar el universo? La sociedad de consumo es una trampa cazabobos. Los que tienen la manija simulan ignorarlo, pero cualquiera que tenga ojos en la cara puede ver que la gran mayoría de la gente consume poco, poquito y nada necesariamente, para garantizar la existencia de la poca naturaleza que nos queda. La injusticia social no es un error a corregir, ni un defecto a superar: es una necesidad esencial. No hay naturaleza capaz de alimentar a un shopping center del tamaño del planeta.

Publicado o 4/5/2007

10/11/11

La energía liberada

Vivimos nunha cultura social que só mira a superficie. Pero sabemos que debaixo da cortiza terrestre xérase un tipo de enerxía que en ocasións se libera e xera vida. Así mesmo a sociedade vese alterada por forzas económicas, mediáticas, políticas moi activas "o neoliberalismo, os gobernos sometidos aos poderes económicos, Barack Obama, os países emerxentes, a Unión Europea, España", de complexa estrutura e variados matices, que inflúen nela dun ou outro xeito, empúxanse ou alíanse. Este é o tempo dos grandes movementos. Necesitamos sentir que somos capaces de poder cambiar o noso presente para que non nos arrebaten os nosos dereitos, para que quen xestionan a nosa existencia non nos enganen co seu mutismo mentres se acumulan os agravios, para deixar de respirar tanta zozobra.

A xornalista Rosa María Artal, coordinadora e coautora de Reacciona, parte dunha metáfora xeolóxica para articular de xeito maxistral unha análise profunda da crise, por que non se remedia, que solucións está arbitrando a sociedade civil e o impacto de movementos como Wikileaks, o volcán islandés, o 15M ou o renacemento dunha conciencia cidadá. Un libro necesario que recolle a vehemencia e o empuxe dos cidadáns que loitan por conseguir cambiar os seus destinos, que xa son enerxía liberada e ansían sumar forzas a esa erupción, unha explosión de dignidade que actúe máis aló da superficie.

26/10/11

HAY ALTERNATIVAS - Vicenç Navarro, Juan Torres e Alberto Garzón

HAY ALTERNATIVAS
Propuestas para crear empleo y bienestar social en España


Un libro fronte á ortodoxia económica dominante.

Segundo os seus autores, o próposito do libro é desmontar a falsidade, difundida ata a saciedade por responsables políticos, por medios de comunicación e por pretendidos economistas de prestixio, de que non hai alternativas á crise financeira e económica actual, salvo as medidas neoliberais de recortes sociais de gasto público.

Pretenden estes autores demostrar que si hai alternativas máis eficaces para saír da crise e xerar emprego e benestar social. Medidas "máis xustas e humanamente satisfactorias".

Analizan, en linguaxe próxima para non expertos, a causa pola que o sistema financeiro internacional, debido ao comportamento irresponsable dos bancos, vén abaixo e como a partir dese momento diminuíu a actividade económica por falta de crédito, caeu a recadación de ingresos, os déficits disparáronse e a débeda subiu de forma acelerada.

O libro analiza causas e especialmente dá alternativas. Intenta desmontar "o pensamento único".

Podes descargalo íntegro aquí (por cortesía dos autores).

1/10/11

Como se crea o diñeiro

"Dicía a economista Joan Robinson que o principal motivo para estudar economía era precisamente para evitar ser enganados polos economistas (...) A economía non é unha ciencia exacta, pero aínda así hai quen se consideran posuidores da verdade absoluta. E para ameazar o seu inmenso poder non só fai falta ter razón senón tamén un forte respaldo social e político, pois as facultades de economía non as poboan necesariamente os mellores economistas senón tamén e, case sempre de forma maioritaria, aqueles máis recompensados polo seu papel de divulgadores dunha determinada ideoloxía (...) Hai que saber economía. Porque non saber implica quedar calado ante os argumentos que xustifican recortes sociais e perdas no nivel de vida -mídase esta como se queira-, e iso implica estar continuamente á defensiva. E ningunha batalla se gaña se un non move un dedo por amagar un ataque..."
  
Economista, investigador da Universidade Pablo de Olavide (Sevilla).
Coordinador do Consello Científico de ATTAC.

Este documental explica de xeito fácil e didáctico como se crea o diñeiro, así como quen realmente son os beneficiados con este sistema que apunta á esclavización de todas as persoas e a consecuente realización dun goberno mundial en mans duns poucos.





29/7/11

Credit Default Swap

Credit Default Swap e outras merdas financeiras explicadas para lerdos

Introdución

Pepe é un currante que vive nunha apracible aldeíña. Ten un soldo modesto co que leva unha vida sinxela, pero alberga soños de prosperidade. Quere montar un bar para mellorar a súa situación económica. Estimou os prazos para empezar a obter un certo rendemento económico ao bar: seis meses para montalo, e outros seis para telo funcionando a lume de biqueira, repleto de clientes.

Como non ten o diñeiro necesario para montar o bar, ao principio do ano pon á venda entre os seus veciños mil papeletas. Estas papeletas custan 100 €, e danlle dereito ao comprador a percibir 110 € ao final do ano. Pepe cre que pasado un ano o bar xerará os beneficios necesarios para dar 110 € ao comprador de cada papeleta: os 100 € que lle custou a este, máis outros 10 de agasallo por cooperar economicamente na realización do seu soño.

Pepe obtén así financiamento para montar o seu bar, 100.000 € en metálico pola venda das papeletas, mentres que os compradores de papeletas obteñen 10 € de beneficio por papeleta ao cabo dun ano: un bo pico sen facer nada.

Outros veciños toman exemplo da idea de Pepe, e igualmente poñen á venda as súas propias papeletas para financiar os seus proxectos.

O pobo énchese de papeletas, e finalmente habilítase un local onde os cidadáns reúnense para intercambiar, comprar ou vender todas estas papeletas. Créase así a base dun Mercado de Papeletas. Posto que as papeletas están cambiando de mans constantemente, ao final do ano pagásese a cantidade convida ao portador das mesmas, que non ten que ser necesariamente o comprador orixinal.

- Estou nun aperto e necesito diñeiro. Hai seis meses compreille esta papeleta a Pepe por 100 €, e dentro de seis meses el dará 110 € a quen lla entregue. Véndocha por 105 €: 5 € de beneficio para min, que obteño neste momento, e outros 5 para ti, que recollerás dentro de seis meses.

- Trato feito. Sabes que Luís puxo á venda 2.000 papeletas a 100 € cada unha e promete entregar 125 € por papeleta ao cabo dun ano?

- Que pretende montar?

- Unha xeadería no Polo Norte.

- Ese negocio vai ser unha ruína. Eu non compraría xamais esas papeletas, dubido que sexa capaz de devolver nin un euro do diñeiro que obteña coa súa venda.

- Bo, eu creo que ten algunhas opcións de éxito. No entanto, posto que o negocio é en si arriscado, direille que llas compro soamente se me ofrece 150 € ao cabo dun ano. Se non, que se busque a vida.

- Sabia decisión a túa.

Ao local chamarémolo Bolsa de Valores, e ás papeletas podémolas chamar Bonos ou Obrigacións. Tamén poderiamos chamalas préstamos. Os 110 € que pagará Pepe ao cabo dun ano son o Valor Nominal do Bono.

O alcalde decidiu apuntarse ao carro do financiamento con papeletas: pretende recadar diñeiro para reparar a fonte da Praza Maior, renovar os farois do paseo marítimo e reconstruír a Ermida da Patroa do pobo. O Concello saca á venda as súas propias papeletas, que chamaremos Títulos de Débeda Pública.

Ademais, hai quen ten a idea de vender no Mercado tacos compostos por moitas papeletas. Estes tacos están formados por papeletas asociadas a diversos negocios; por exemplo, dez papeletas de Pepe, outras dez de Luís e outras moitas máis doutros emprendedores. A finalidade destes tacos consiste en minimizar o risco de perdas metendo nun mesmo saco papeletas de negocios con grandes posibilidades de éxito, como o de Pepe, xunto con papeletas de negocios con poucas posibilidades de éxito, como o de Luís.

Estes tacos son as Obrigacións de Débeda Colateralizada, do inglés Collateralized debt obligations, ou CDO pola súa acrónimo anglosaxón. E no fondo non son máis que unha forma de tapar a merda escondéndoa debaixo da alfombra.

Tanto os tacos como as papeletas poden ser adquiridos entre varias persoas, cada unha das cales obterá ao final do ano unha parte correspondente á súa participación na compra dos mesmos. Algúns adiñeirados cidadáns do noso marabilloso pobo deciden xuntar os seus aforros e entregarllos a expertos compradores-vendedores de papeletas para que os manexen e lles saquen un bo rendemento ao final do ano.

Estes expertos son os bancos de investimentos.


Os Credit Default Swaps

Posto que algunhas papeletas son vendidas por persoas que pretenden montar negocios arriscados, con poucas posibilidades de éxito, hai quen ofrece seguros para a compra de papeletas.

- Oe! Dixéronme que finalmente compraches papeletas de Luís, que accedeu a pagarche 150 € ao final do ano, que tal se che vendo un seguro para esas papeletas?

- De que me falas?

- Moi fácil. Ti págasme 5 € todos os meses, e se se anuncia que Luís se foi á ruína coa súa xeadería e é incapaz de entregar a final de ano o diñeiro que prometeu, dareiche 150 € por cada papeleta súa que me entregues. Xusto o que el debía pagarche.

- Tremenda idea! Así sentireime moito máis seguro. E é que, certamente, a idea de montar unha xeadería no Polo Norte é sumamente arriscada. Ti cres que aos esquimós gústanlles os polos de fresa?

- Non sei. Din que son xente rara. Talvez os de framboesa con labras de xamón fáganlles algunha graza.

Aos seguros para papeletas chamarémolos seguros de falta de pagamento de débeda, do inglés Credit Default Swaps, ou CDS polo seu acrónimo anglosaxón.

Algúns seguros tan só cobren a perda de valor das papeletas. Como pode perder valor unha papeleta? Fácil. Se á metade do ano Luís fracasa coa súa xeadería porque aos esquimós non lles gustan os xeados, venderá o carriño dos xeados e o seu gorro de xeadeiro. Co diñeiro que obteña, págará aos portadores das súas papeletas unha parte do que inicialmente conviñera en pagarlles por cada unha. Por exemplo, 50 €. A aseguradora haberá de pagarche entón 100 € por cada papeleta de Luís que ti teñas: a diferenza entre os 150 € que Luís tería de darche ao final do ano e os 50 € que realmente che poderá dar por cada unha. Obviamente, seguirás tendo no teu poder as papeletas. Posto que Luís darache 50 € por cada unha e a aseguradora outros 100, finalmente obterás, dalgún xeito, os 150 € que esperabas.

Isto é o que se chama liquidación por diferenzas. A liquidación física prodúcese cando se obtén o valor nominal das papeletas, o que se había de cobrar ao final do ano, simplemente entregándoas á aseguradora.

Nun momento dado, a alguén se lle ocorre unha estúpida idea: non será necesario ter papeletas para contratar un seguro de papeletas. Isto é, ti podes contratar un seguro asociado ás papeletas de Luís aínda que non compres nin teñas nin unha soa delas en casa. Pagas mensualmente as cotas do seguro, e se a metade de ano Luís creba coa súa xeadería, tan só tes que preocuparte de comprar papeletas de Luís en Bolsa e entregarllas a quen che vendeu o seguro. A aseguradora pagarache entón o que tería de pagar Luís se este puidese cumprir coas súas obrigacións: 150 € por papeleta se corresponde a unha liquidación física.

Aos seguros contratados sen posuír papeletas chámaselles CDS en descuberto, do inglés naked CDS.

Como estades vendo, estes seguros de papeletas resultan ser bastante flexibles. Máis aínda, as cotas que se pagan polos devanditos seguros poden ser non fixas senón variables, e dan para moitas especulacións que agora mesmo non veñen ao caso.

E a todo isto, aparece no pobo un menda que se dedica a poñerlle nota ás diferentes papeletas. Este menda estuda o desenvolvemento de cada un dos negocios emprendidos mediante financiamento por papeletas, e se un negocio marcha vento en popa porá unha nota alta ás papeletas asociadas a devandito negocio. Pola contra, porá unha baixa nota ás papeletas dos negocios que marchen mal. Dalgún xeito, esta nota reflexa a posibilidade de cobrar o diñeiro das papeletas ao final do ano. O menda non adoita ter problemas para acertar coa nota das papeletas asociadas a un negocio en concreto, pero adoita fallar cando se trata de pórlle unha nota global aos tacos de papeletas. E é que son demasiados negocios de distinta natureza metidos no mesmo saco.

Estas son as axencias de cualificación crediticia, que algunhas veces equivócanse sen querer; e outras, sen querer querendo.

As notas que pon este menda serven, entre outras cousas, para decidir canto se ha de pagar de cota para cada seguro de papeletas contratado. Obviamente, os seguros para papeletas asociadas a negocios arriscados terán unha cota maior que os demais. Tamén serven para saber se se debe pedir máis ou menos diñeiro ao final do ano por unha papeleta posta en venda. Non é o mesmo comprar unha papeleta do idiota de Luís, que nada máis anunciar a súa proposta de negocio recibiu unha pésima nota por razóns obvias, que comprarlla a Pepe, ese home que sabe cal é o negocio máis seguro do pobo: montar un bar.


O xerme do desastre

Grazas aos seguros de papeletas e á posta en venda de tacos de papeletas, no noso pobo empézase a producir un perigoso fenómeno: a xente compra alegremente papeletas asociadas a negocios perigosos, con baixísimas probabilidades de éxito. Outros compran tacos de papeletas sen saber moi ben o que teñen dentro. Fano porque cren ter as costas cubertas pase o que pase. Os que no seu día foron investidores precavidos, demostran agora unha grande irresponsabilidade na compra de papeletas. O gran problema é que algúns deses investidores irresponsables son os banqueiros do pobo: non os que teñen bancos de investimento e traballan con cidadáns adiñeirados, senón os banqueiros de toda a vida que gardan o diñeiro daqueles pequenos aforradores que depositaron a súa confianza neles.

Pasado un tempo, no pobo chégase a unha situación absurda. Contratáronse tantos seguros, a maioría deles en descuberto, que se se fosen á ruína antes do ano todos os negocios que se quixeron financiar vendendo papeletas, as aseguradoras terían que pagar en indemnizacións moitísimo máis diñeiro que o valor total que suman todas as papeletas vendidas.

A situación resulta ser un "pelín" espiñenta, en tanto que as aseguradoras en realidade non teñen diñeiro co que pagar tales indemnizacións.

E é que os seguros de papeletas non foron regulados pola Concellaría de Economía do Concello. Así que as aseguradoras dedícanse a vender seguros sen ter na caixa forte nin unha mínima parte do diñeiro que terían que desembolsar aos seus clientes no caso de que, por exemplo, a xeadería de Luís fóse ao garete.

Esta graciosa situación prodúcese grazas á desregulación do mercado financeiro.


Notas finais

Estímase que o 80% dos CDS contratados son ao descuberto. Moitos dos CDS contratados utilízanse para especular a curto prazo coas cotas dos seguros (spreads). A finais do 2007, había CDS contratados por valor de 62,2 billóns de dólares (un billón é un millón de millóns). Esta cantidade era entón superior ao Produto Interior Bruto “PIB” de todo o planeta. Actualmente, a cantidade debe andar ao redor dos 30 billóns de dólares. En marzo deste ano, a Chanceler alemá Angela Merkel dixo con respecto aos CDS ao descuberto: “Estes CDS equivalen a comprar un seguro contra incendios para a casa do veciño para logo prenderlle lume e gañar con iso diñeiro”.

De incendiarios desalmados e confabulacións para enriquecerse arruinando a todo un pobo falaremos noutra ocasión.


17/6/11

Economía humanista

"Ante a situación actual da crise parece ineludible exporse un problema crave: decidir se o fin primordial das actividades económicas é aliviar as necesidades materiais da Humanidade ou, pola contra, aumentar os beneficios monetarios dos adiñeirados. A cuestión imponse porque a información cotiá móstranos que o segundo obxectivo prevalece frecuentemente sobre o primeiro. Un exemplo flagrante ofréceo a axuda mundial contra o fame sufrida, segundo a FAO, por mil vinte millóns de persoas. No ano pasado [2008], mentres os gobernos dedicaban centos de miles de millóns para salvar ás institucións financeiras en crises, a propia FAO só recibiu a promesa (nunca cumprida logo) de doce mil millóns. (...) A liberdade é como as cometas: só voan cando están ben atadas. A corda que as retén é a responsabilidade inseparable da liberdade. Sen ela, rebáixase a mera vontade arbitraria. Por iso os revolucionarios de 1789 suxeitaron o seu cometa da liberdade con dúas cordas: a igualdade e a fraternidad. Dúas forzas ben necesarias hoxe para inspirar unha economía humanitaria"(...)

27/4/11

Este sistema se acaba... REACCIONA

Entrevista a "DON" José Luis Sampedro


ESTE SISTEMA SE ACABA Jose Luis Sampedro... por hordashispanicas

(Barcelona, 1917)
Escritor, humanista e economista.
Exerceu a docencia na Universidade de Manchester e foi Catedrático de Estrutura Económica na Universidade Complutense de Madrid (1955-1969).
En 1969-70 exiliouse a Gran Bretaña como contestación ás deportaciones de catedráticos da Universidade de Madrid, dando clases nas Universidades de Liverpool e de Salford.
Tamén exerceu como subdirector (1962-1969) e asesor (1979-1981) do Banco Exterior de España, sendo senador por designación real (1977-1979).
Ocupouse de diversos aspectos da actividade económica, en especial da política industrial e da dinámica interna da economía. Entre as súas obras económicas podemos destacar: Principios prácticos de localización industrial (1957), Realidad económica y análisis estructural (1959), Conciencia del subdesarrollo (1973), Las fuerzas de nuestro tiempo (1967) e Inflación: una versión completa (1976).
É un novelista moi prolífico, de notoria popularidade e continuos éxitos.
Das súas obras literarias pódense destacar: Congreso en Estocolmo (1952), El río que nos lleva (1962), El cabello desnudo (1976), Octubre, octubre (1982), La sonrisa etrusca (1985), La vieja sirena (1990) e Real sitio (1993).
Desde 1990 é membro da Real Academia Española.
En abril de 2009 foi investido como Doutor Honoris Causa da Universidade de Sevilla.
O 22 de xullo de 2010 recibiu o XXIV Premio Internacional Menéndez Pelayo polas súas "múltiples achegas ao pensamento humano".
O Consello de Ministros de 12 de novembro de 2010 outorgoulle a Orde das Artes e as Letras de España "pola súa sobresaliente traxectoria literaria e polo seu pensamento comprometido cos problemas do seu tempo".

REACCIONA

REACCIONA. 10 razones por las que debes actuar frente a la crisis económica, política y social

Autores: José Luis Sampedro, Javier Pérez de Albéniz, Javier López Facal, Carlos Martínez, Ignacio Escolar, Rosa María Artal, Àngels Martínez i Castells, Juan Torres López, Baltasar Garzón, Federico Mayor Zaragoza, Lourdes Lucía

José Luís Sampedro, Federico Maior Zaragoza e Baltasar Garzón, entre outros, bríndannos 10 respostas cunha idea común: a necesidade de tomar postura e actuar pois aínda hai esperanza, hai solucións.




«Fronte aos perigos que afrontan as nosas sociedades interdependientes é tempo de acción, de participación, de non resignarse».
Stéphane Hessel

Reacciona trata de clarificar e canalizar a pesadumbre dun sector crecente da sociedade española coa crise económica, política e social que estamos vivindo, coa crise do sistema. E varios factores están en xogo: a nosa estabilidade, o equilibrio global, unha xeración de mozas sen futuro e o futuro mesmo. Unha mestura singular de especialistas, un comité de sabios, entre os que destaca José Luís Sampedro, que nos brinda dez respostas cunha idea común: a necesidade de tomar postura e actuar, de concienciarnos e espertar pois aínda hai esperanza, hai solucións. Unha cidadanía informada e responsable pode impedir os atropelos. Todos cun mesmo rumbo, cun obxectivo claro: defender a dignidade, a democracia e o ben común. chegou o momento. O primeiro paso é reaccionar.
Neste blog utilizamos as imaxes con fins educativos. Se algunha delas estivese suxeita a dereitos de autor, pregamos vos poñades en contacto connosco para retirala de inmediato.



Deseño logo: shouvas